Dr Maria Montessori

(1870-1952)

Maria Montessori by┼éa osob─ů wyprzedzaj─ůc─ů swoj─ů epok─Ö. Urodzi┼éa si─Ö w roku 1870 w Chiaravalle, we W┼éoszech, w wykszta┼éconej, acz niezamo┼╝nej rodzinie z klasy ┼Ťredniej. Dorasta┼éa w ┼Ťrodowisku uwa┼╝anym za bardzo konserwatywne w sprawach dotycz─ůcych kobiet. Pomimo zdecydowanego sprzeciwu ojca i nauczycieli rozpocz─Ö┼éa i kontynuowa┼éa karier─Ö naukow─ů i zosta┼éa pierwsz─ů kobiet─ů-lekarzem we W┼éoszech.

Jako praktykuj─ůcy lekarz, zwi─ůzany z Uniwersytetem w Rzymie, nie by┼éa nauczycielem, lecz naukowcem. Mo┼╝na znale┼║─ç nut─Ö ironii w fakcie, ┼╝e sta┼éa si─Ö s┼éawna dzi─Öki swemu wk┼éadowi w dziedzin─Ö, kt├│r─ů odrzuci┼éa jako miejsce tradycyjnego zes┼éania dla kobiet w czasach, gdy jedynie kilka zawod├│w, takich jak opieka nad domem i nauczanie, a tak┼╝e zakon, by┼éo dla nich otwartych. Metoda Montessori powsta┼éa niejako przypadkowo, jako niewielki eksperyment, kt├│ry dr Montessori przeprowadzi┼éa ÔÇ×na bokuÔÇŁ. Geniusz Marii Montessori wywodzi┼é si─Ö nie z jej zdolno┼Ťci nauczania, ale z odkrycia wa┼╝no┼Ťci tego, co zaobserwowa┼éa.

W roku 1900 Montessori zosta┼éa mianowana dyrektorem nowej ortofrenicznej szko┼éy dzia┼éaj─ůcej przy Uniwersytecie Rzymskim. Umieszczone tam dzieci by┼éy najprawdopodobniej op├│┼║nione w rozwoju lub autystyczne. Montessori zainicjowa┼éa reformatorski ruch w systemie, kt├│ry uprzednio s┼éu┼╝y┼é co najwy┼╝ej do zamykania upo┼Ťledzonych umys┼éowo m┼éodych ludzi w pustych pokojach. Rozpoznaj─ůc u swoich pacjent├│w potrzeb─Ö stymulacji, celowej aktywno┼Ťci i poczucia w┼éasnej warto┼Ťci, Montessori nalega┼éa, aby pracownicy zwracali si─Ö do ka┼╝dego dziecka z najwy┼╝szym szacunkiem. Stworzy┼éa dla swoich m┼éodych podopiecznych program, dzi─Öki kt├│remu uczyli si─Ö, jak dba─ç o siebie i swoje otoczenie.

Montessori udoskonali┼éa ide─Ö naukowego podej┼Ťcia do edukacji, opartego na obserwacji i eksperymentach. Nale┼╝a┼éa do szko┼éy filozoficznej badaj─ůcej dziecko, a swoje prace realizowa┼éa w duchu starannych ─çwicze┼ä i obiektywizmu biologa studiuj─ůcego naturalne zachowanie zwierz─Öcia w lesie. Bada┼éa dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych, s┼éuchaj─ůc i szczeg├│┼éowo odnotowuj─ůc wszystko, co robi┼éy i m├│wi┼éy. Powoli zacz─Ö┼éa odkrywa─ç sens tego, kim one naprawd─Ö s─ů i jakie metody pracy z nimi s─ů najlepsze. Jej sukces zyska┼é szerokie uznanie, gdy ÔÇô dwa lata po rozpocz─Öciu pracy ÔÇô wielu z podopiecznych nastolatk├│w Montessori by┼éo w stanie zda─ç standardowy egzamin ko┼äcz─ůcy sz├│st─ů klas─Ö w szko┼éach publicznych we W┼éoszech. Doceniona za ten ÔÇ×cudÔÇŁ, Montessori zareagowa┼éa, oznajmiaj─ůc, ┼╝e jej wyniki udowodni┼éy jedynie, ┼╝e szko┼éy publiczne powinny by─ç w stanie osi─ůga─ç dramatycznie lepsze rezultaty w pracy z dzie─çmi w normie intelektualnej.

Po kilku latach studi├│w oraz pracy na Uniwersytecie Rzymskim Montessori przyj─Ö┼éa w 1907 roku zaproszenie do koordynowania pracy dziennego centrum opieki dla dzieci z klasy pracuj─ůcej, kt├│re by┼éy zbyt ma┼ée, aby ucz─Öszcza─ç do publicznej szko┼éy. Ta pierwsza Casa dei Bambini lub ÔÇ×Dom Dzieci─ÖcyÔÇŁ znajdowa┼é si─Ö w San Lorenzo, bardzo ubogiej dzielnicy Rzymu. Warunki, z kt├│rymi zetkn─Ö┼éa si─Ö tam Montessori, by┼éy odra┼╝aj─ůce. Jej pierwsza klasa sk┼éada┼éa si─Ö z pi─Ö─çdziesi─Öciorga dzieci w wieku od dw├│ch do pi─Öciu lat, kt├│re uczy┼é jeden niewykszta┼écony opiekun.

Montessori, nie wiedz─ůc, czy jej pomys┼éy zadzia┼éaj─ů w takich warunkach, zacz─Ö┼éa od nauczenia starszych dzieci, jak pomaga─ç przy najbardziej koniecznych codziennych pracach. Wprowadzi┼éa tak┼╝e edukacyjne puzzle percepcyjne, z kt├│rymi pracowa┼éa z dzie─çmi op├│┼║nionymi w rozwoju. Rezultaty zaskoczy┼éy Montessori, poniewa┼╝ tam, gdzie dzieci o specjalnych potrzebach potrzebowa┼éy zach─Öty do u┼╝ywania materia┼é├│w edukacyjnych, dzieci z San Lorenzo rwa┼éy si─Ö do pracy, kt├│r─ů proponowa┼éa. Dzieci, kt├│re tydzie┼ä wcze┼Ťniej w┼é├│czy┼éy si─Ö bez celu, zacz─Ö┼éy na d┼éugie godziny zasiada─ç do konstruktywnych czynno┼Ťci. By┼éy zafascynowane puzzlami i pomocami do ─çwiczenia percepcji. Jednak┼╝e, ku zdziwieniu Montessori, dzieci trzy- oraz czteroletnie czerpa┼éy najwi─Öksz─ů rado┼Ť─ç z nauki praktycznych codziennych czynno┼Ťci, kt├│re wzmacnia┼éy ich niezale┼╝no┼Ť─ç i poczucie w┼éasnej warto┼Ťci. Ka┼╝dego dnia prosi┼éy, ┼╝eby pokaza─ç im wi─Öcej, klaszcz─ůc z zachwytem, gdy Montessori nauczy┼éa ich poprawnego u┼╝ywania chusteczki do nosa. Wkr├│tce opiek─ů nad szko┼é─ů zaj─Ö┼éy si─Ö starsze dzieci, pomagaj─ůc nauczycielowi w przygotowywaniu i podawaniu posi┼ék├│w oraz utrzymaniu otoczenia w nienagannej czysto┼Ťci, a nawet ucz─ůc si─Ö czyta─ç i pisa─ç. Ich zachowanie, jako grupy zmieni┼éa si─Ö dramatycznie ÔÇô z urwis├│w szalej─ůcych na ulicach zmienili si─Ö w chodz─ůcy wdzi─Ök i grzeczno┼Ť─ç. Nic dziwnego, ┼╝e prasa uzna┼éa tak─ů histori─Ö za urzekaj─ůc─ů i szybko opisa┼éa j─ů w gazetach na ca┼éym ┼Ťwiecie.

Montessori nazwa┼éa swoje odkrycia ÔÇ×sekretami dzieci┼ästwaÔÇŁ. Otwieraj─ůc nowe szko┼éy, odkry┼éa, ┼╝e te ÔÇ×sekretyÔÇŁ mo┼╝na odnale┼║─ç u wszystkich dzieci. Jak to podsumowa┼é jej student, a nast─Öpnie kolega, E. M. Standing, ma┼ée dzieci wol─ů:
ÔÇó prac─Ö bez przymusu,
ÔÇó spontaniczne powt├│rzenia,
ÔÇó raczej pracowa─ç ni┼╝ si─Ö bawi─ç,
ÔÇó koncentracj─Ö i samodyscyplin─Ö.

Montessori odkry┼éa tak┼╝e dwie dodatkowe warto┼Ťci konieczne, aby ma┼ée dzieci tak zareagowa┼éy: przygotowany, przemieniony nauczyciel oraz otoczenie przygotowane specjalnie pod mo┼╝liwo┼Ťci edukacyjne odnalezione w dzieciach, kt├│re si─Ö w nim znajduj─ů. Montessori wierzy┼éa, ┼╝e prac─ů nauczyciela jest s┼éu┼╝ba dzieciom po tym, jak stwierdzi on, czego ka┼╝de z nich potrzebuje, ┼╝eby dokona─ç jak najwi─Ökszych post─Öp├│w.

Montessori rozwija┼éa swoj─ů metod─Ö drog─ů pr├│b i b┼é─Öd├│w, snuj─ůc edukacyjne przypuszczenia, co do powod├│w stoj─ůcych za dzia┼éaniami dzieci. Szybko podchwytywa┼éa ich wskaz├│wki i nieustannie eksperymentowa┼éa ze swoimi metodami. Pierwszy ÔÇ×Dom Dzieci─ÖcyÔÇŁ zyska┼é uwag─Ö z dnia na dzie┼ä, a tysi─ůce odwiedzaj─ůcych opuszcza┼éo go w pe┼énym entuzjazmu zachwycie. Og├│lno┼Ťwiatowe zainteresowanie nap┼éyn─Ö┼éo, gdy Montessori powieli┼éa swoj─ů pierwsz─ů szko┼é─Ö w innych miejscach w ca┼éej Europie, a nast─Öpnie w Stanach Zjednoczonych, uzyskuj─ůc ten sam efekt. W latach 1912 ÔÇô 1918, korzystaj─ůc z pomocy Waszyngto┼äskiego Towarzystwa Montessori, do kt├│rego nale┼╝eli Aleksander Graham Bell oraz c├│rka Woodrowa Wilsona, Maria Montessori odby┼éa trzy podr├│┼╝e po Ameryce. Da┼éa odczyty w Bia┼éym Domu, Carnegie Hall i na wielu uniwersytetach. Prowadzi┼éa programy szkoleniowe dla nauczycieli oraz zaaran┼╝owa┼éa sal─Ö lekcyjn─ů na mi─Ödzynarodowych targach.


Dr Montessori by┼éa genialnym uczniem rozwoju dziecka, a podej┼Ťcie, kt├│re wyewoluowa┼éo z jej bada┼ä, zdaje test od ponad 100 lat w przedszkolach i szko┼éach Montessori na ca┼éym ┼Ťwiecie. W czasie swojego ┼╝ycia dr Montessori zosta┼éa uznana za jednego z wybitnych ┼Ťwiatowych pedagog├│w.

Dr Montessori podsumowa┼éa dokonania swojego ┼╝ycia w nast─Öpuj─ůcy spos├│b: Nasze miejsce by┼éo bardziej domem dla dzieci ni┼╝ prawdziw─ů szko┼é─ů (przedszkolem). Przygotowali┼Ťmy dla dzieci miejsce, gdzie kultura mog┼éa zosta─ç przyswojona bez konieczno┼Ťci wydawania bezpo┼Ťrednich polece┼ä(ÔÇŽ ) Mimo to te dzieci nauczy┼éy si─Ö czyta─ç i pisa─ç, zanim osi─ůgn─Ö┼éy wiek pi─Öciu lat, a nikt nie dawa┼é im ┼╝adnych lekcji. W tamtym czasie wydawa┼éo si─Ö cudem, ┼╝e dzieci w wieku czterech i p├│┼é lat mog─ů by─ç w stanie pisa─ç i ┼╝e mog┼éy si─Ö czego┼Ť nauczy─ç bez poczucia bycia nauczanymi (ÔÇŽ)

I tak odkryli┼Ťmy, ┼╝e edukacja nie jest czym┼Ť, co robi nauczyciel, ale ┼╝e jest to naturalny proces, kt├│ry rozwija si─Ö spontanicznie w istocie ludzkiej. Nie jest on przyswajany poprzez s┼éuchanie s┼é├│w, lecz poprzez moc eksperyment├│w, za pomoc─ů kt├│rych dziecko dzia┼éa na swoje otoczenie. Zadaniem nauczyciela nie jest m├│wi─ç, ale przygotowa─ç i zaaran┼╝owa─ç seri─Ö bod┼║c├│w do kulturowego dzia┼éania w specjalnym otoczeniu przygotowanym dla dziecka .


Obecnie istnieje w┼Ťr├│d psycholog├│w i pedagog├│w rozwojowych coraz wi─Öksza zgodno┼Ť─ç co do tego, ┼╝e wiele z pomys┼é├│w Montessori o dziesi─Öciolecia wyprzedzi┼éo swoje czasy. Dopiero w ostatnich latach, w miar─Ö rozwoju naszego rozumienia rozwoju dziecka, odkrywamy jak wyra┼║na i rozs─ůdna by┼éa jej intuicja. W miar─Ö jak ruch Montessori zyskuje wsparcie i zaczyna wkracza─ç do ameryka┼äskiego sektora szk├│┼é publicznych, z ┼éatwo┼Ťci─ů mo┼╝na stwierdzi─ç, ┼╝e droga Montessori jest zadziwiaj─ůco nowatorskim podej┼Ťciem.

 

Kontakt

Adres

Polski Instytut Montessori Sp. z o.o. sp.k.
Lwowska 11 lok. 3
00-660 Warszawa

Dane rejestrowe

NIP: 7010691009
KRS: 0000678363

Numer konta

61 1090 1883 0000 0001 3472 7330
Santander Bank Polska S.A.

Administracja

E-mail: pim@montessori.info.pl

Tel: +48 781 693 705

Formularz kontaktowy